غذاها و اخلاط


هر یک از انواع مختلف غذاها، در تولید یکی از اخلاط نقش بیشتری دارند:

- غذاهایی که خلط دم بیشتری تولید می‌کنند: انواع گوشت‌ها، حبوبات و غلات، غذاها و شربت‌های شیرین، غذاهای با مزاج معتدل.

- غذاهایی که خلط صفرا ی بیشتری تولید می‌کنند: غذاهای چرب، شیرین، تند، بسیار لطیف.

- غذاهایی که خلط بلغم بیشتری تولید می‌کنند: غذاهای با مزاج سرد و تر، لزج و چسبنده، چربی‌های غلیظ.

- غذاهایی که خلط سودای بیشتری تولید می‌کنند: غذاهای غلیظ چه مزاج گرم داشته باشند و چه سرد، غذاهای سوخته.


غذاها و مزه‌ها

مزه غذاها تا حدودی می‌تواند نشانگر مزاج آن‌ها باشد و غذاها با مزه‌های خاص دارای ویژگی‌های خاصی نیز هستند و بسته به شرایط افراد مصرف به جای آن‌ها نقش درمانی داشته و مصرف نابه جا بیماری‌زا خواهد بود.

غذای ترش:

  • معمولاً مزاج سرد و خشک دارند.
  • مصرف زیاد آن‌ها لاغر کننده بدن است.
  • ناسازگار با طبیعت (حرارت و رطوبت غریزی) بوده و باعث سرعت پیری می‌گردند.
  • رفع گرمی و تشنگی ناشی از غذای شیرین می‌کند.
  • از تولید صفرا و جوشش خون جلوگیری می‌نماید.
  • از ایجاد انسداد در مجاری بدن جلوگیری می‌کند.
  • مضر اعصاب بوده و ضرر آن با غذای شیرین کم شده و غذای شور نیز مانع نفوذ آن به اعصاب می‌شود. (به همین دلیل توصیه می‌شود معمولاً به صورت ترش و شیرین استفاده شود یا مثلاً به شربت‌های ترش کمی نمک اضافه شود.)
  •  ایجاد آروغ ترش و سوزش در معده می‌کند که غذای شور این حالت را کاهش می‌دهد.


غذای شور:

◉ معمولاً مزاج گرم و خشک دارد.

◉ مانع عفونت است.

◉ از بین برنده بی‌میلی غذا و برطرف کننده سیری کاذب می‌باشد.

◉ مانع نفوذ غذای ترش در اعصاب می‌گردد.

◉ از آروغ ترش و سوزش معده ناشی از ترشی غذا جلوگیری می‌کند.

◉ سستی دستگاه هاضمه ناشی از خوردن مواد چرب را اصلاح می‌نماید.

◉ مصرف زیاد آن ایجاد خشکی و تحریک عصبی و زبری دستگاه گوارش می‌کند که با غذای چرب رفع می‌شود.

◉ مصرف زیاد غذای شور باعث لاغری بیمارگونه بدن و ضعف بینایی می‌گردد.


غذای شیرین:

◉ مزاج معتدل و گرمی دارد، اگر شیرینی زیاد باشد گرم و خشک است.

◉ خاصیت غذایی زیاد دارد.

◉ سازگار با طبیعت و چاق کننده بدن است.

◉ سردی غذای ترش و ضرر ناشی از آن بر روی اعصاب را رفع می‌کند.

◉ مصرف زیاد آن ایجاد انسداد و گرفتگی در مجاری و عروق مختلف بدن می‌نماید.

◉ رفع ضرر آن با غذای تلخ است.

◉ به دلیل استحاله سریع، سبب تولید صفرا بیش از حد می‌شود.

غذای چرب:

◉غذاییّت زیاد دارد.

◉ خشکیدگی، تحریک عصبی و زبری دستگاه گوارش را که از خوردن غذای شور پدید آمده از بین می‌برد.

◉خیلی نزدیک به مواد بی‌مزه است و بدن را به اعتدال گرم می‌کند.

◉خاصیت سست نمودن و تلئین مزاج دارد که مواد شور، تند، تلخ و گس از شدت این افعال می‌کاهند.


عطاری کاویانی، از 1343

www.attarikaviani.ir