هر فرد سالم (منظور فردی است که به اصطلاح بیماری سوءمزاج نداشته باشد، زیرا در صورت وجود بیماری مزاجی باید اقدامات خلاف آن مزاج انجام شود) پس از حذف غذاهایی که ذاتاً مضر هستند، باید غذاهای سازگار و ناسازگار با مزاج خود را شناسایی کند. سازگار عبارت از غذایی است که بدن از آن بهره کامل ببرد و فرد با خوردن آن غذا احساس نیرو گرفتن، راحتی، سبکی و نشاط پیدا کند و ناسازگار خلاف آن است، سپس این غذاها را وارد لیست سیاه و سفید کرده و بر اساس آن برنامه غذایی خود را تنظیم نماید. البته ممکن است پس از مدتی به دلیل تغییرات سنی یا هر تغییر فردی دیگر، یکی از غذاهای لیست سیاه وارد لیست سفید شود یا بالعکس.

مثال: فردی که عادت به مصرف کباب داشته و با خوردن آن احساس شادابی و نشاط می‌کند، پس از مدتی با خوردن آن دیگر چندان احساس خوبی ندارد، نباید به مصرف آن ادامه دهد.
از طرفی اگر فرد با خوردن یک ماده غذایی دچار علائمی از قبیل نفخ، ترش کردن، احساس سرما یا گرمای آزاردهنده، تشنگی شدید، اسهال، سردرد، تپش قلب و غیره شود، نشانگر دو امر است:
❖عدم تحمل معده و دستگاه گوارش نسبت به آن غذا بدون وجود بیماری

❖ وجود یک بیماری ساده مثل سوء مزاج یا یک بیماری مرکب

در صورتی که به بنا به تشخیص پزشک آگاه فرد دچار سوءمزاج باشد باید از غذاها و داروهایی با طبیعت مخالف اسفاده نماید. در پاره‌ای موارد افراد هم از خوردن مواد با مزاج سرد و هم از خوردن مواد غذایی با مزاج گرم دچار مشکل می‌گردند و به اصطلاح «با یک غوره سردی می‌کنند و با یک مویز گرمی»؛ این حالت با سوءمزاج متفاوت و نشانه ضعف مزاج بوده و باید تحت نظر پزشک متخصص طب سنتی روش‌های درمانی تقویت‌کننده مزاج صورت گیرد.

برخی توصیه‌های غذایی در سوءمزاج‌ها به این شکل است:

◎ سوءمزاج صفراوی (گرم و خشک)
غذاهای رطوبت‌بخش مانند خورشت کدو، خورشت آلو، خورشت ریواس، سوپ جو و ترشی‌های مناسب مانند تمرهندی، نارنج و غوره، سبزیجات، میوه ها و حبوبات سرد مثل اسفناج، کاهو، ماش، مرکبات، شربت‌هایی مثل آلبالو، انار، زرشک و سکنجبین.

◎ سوء مزاج دموی (گرم و تر):
غذاهای سرد و قلیل‌الغذا مانند سبزیجات و غذاها و آش‌های ترش بدون گوشت و حبوبات، شربت عناب، زرشک، ادویه ترش مثل سماق.

◎ سوء مزاج بلغمی (سرد و تر):
غذای گرم و لطیف (زود‌هضم) مثل گوشت جوجه و کباب با دارچین و زیره، نخودآب با دارچین (طرز تهیه نخودآب طبی: نخود را ۱۲ الی ۲۴ ساعت خیس کرده و یکی دوبار آب آن را تخلیه نمایید، سپس آن را همراه مقداری آب و یک تکه چوب دارچین روی حرارت ملایم بگذارید تا خوب بپزد و هرچه آب آن تبخیر می‌شود آب تازه اضافه نمایید، نخودها باید آنقدر بپزند تا کاملاً وا بروند، سپس آنها را صاف کرده و آب آن را مجدد روی حرارت ملایم بگذارید تا کمی به قوام بیاید. می‌توان نخودآب حاصل را با یا بدون نان سنگک میل کرد. افرادی که سرمای زیاد در معده دارند می‌توانند کمی هل و میخک را در چند دقیقه آخر پخت در پارچه ریخته و داخل نخودآب در حال جوشیدن نگهدارند.)، انگور، کشمش، انجیر، سبزیجات گرم مثل شوید، جعفری، شنبلیله، مرزه و مقدار معتدلی از ادویه گرم مثل آویشن، فلفل، خردل، هل، شربت عسل و شربت زعفران.

◎ سوءمزاج سوداوی (سرد و خشک):
غذاهای رطوبت‌بخش، معتدل و کم مزه (هر نوع مزه شدید مثل ترشی، تندی، شیرینی ممنوع است) مانند گوشت بره، زرده تخم مرغ، شیر گاو، شیربرنج، بادام درختی در اشکال مختلف (شیربادام (طرز تهیه شیربادام: ۱۵ عدد بادام درختی را خیسانده و پوست آن را بگیرید، سپس آن را همراه یک لیوان آب و یک قاشق غذاخوری عسل داخل مخلوط‌کن ریخته بگذارید تا کاملاً یکدست شود به خاطر رنگ حاصل از له شدن بادام‌ها این ترکیب را شیربادام می‌نامند.)، حریره بادام)، مربای بالنگ، مربای هویج، مربای انجیر.


گوشت‌هایی مثل شترمرغ یا شتر که امروزه به اشتباه به افراد با سوءمزاج بلغمی یا سوداوی توصیه می‌شوند، گوشت‌های غلیظ با هضم سخت هستند که مصرف زیاد آنها به هیچ وجه برای این افراد مناسب نیست.